Ukutendeka ku fisuma ifikulu ifya mupu wa cocoa .

Amashiwi ya pa Muputule wa cocoa:Amakoko mu mupunga wa cocoa yalikwata ifumo lya mutima(00)} imibele ya kupanga umubili, ukulenga ukufuuta kwa mu mala, ukutungilila ukugaya kwa maproteini, no kucefyako ukupopomenwa kwa fya kulya uko te kuti kuposhiwe ku miti ikola.
Iciputulwa ca Cocoa cilungishiwa ukupitila mu nshila shakonkana, ukusanshako ukusangulula, ukufuuta, ukufimba, ukuwamya, ukutinika, no kupanga. Ici cikwata umununkilo uwa busaka no kupanga umuunga uwa busaka, uushakwata ifintu ifya bufi ne fipimfya fya koca. Kuti yabomfiwa mu cipimo ca pa muulu{2}} ukupwisha chokoleti, umukaka wa ice, amasweti, ifya kulya, na fimbi ifya cocoya- ukulondolola ifya kulya.
Ukufwailisha kwa fya kulya fya kokona:Aba sayansi batila ukufwailisha kwakulilako kulalanga ukuti ifintu fya kemikali mu mupunga wa cocoa kuti fyabomba bwino mu kundapa ubulwele bwa mutima, ubulwele bwa shuga, ubulwele bwa ku mutima, na malwele ya mishipa. Ifisuma ififumamo mu mupunga wa makoko fyapeelwa ku fya kupangapanga ifiitwa ukuti ififuba, na kabili fyasangwa mu waini uwafiita na tii iyafiita.

Amashiwi ya Kukonkanyapo aya Coca:Umufuba wa cocoa e walenga ukuti kube chokoleti. Abafwailisha basangile ukuti umuunga wa cocoa uwasangwa mu chokoleti kuti acefyako ififumamo fya mafuta ya mu mubili pa mishipa. Nalyo line, aya masambililo yashintilila pa fipimo ifinono ifya- ifyakupangapanga, te lyonse, icakulisha[3} icakufwala ica chokoleti nangu ifya kunwa ifya chokoleti ifya koca. Ukupanga kwa mupu wa cocoa kukabila ukukansha no kucefyako. Iciputulwa ca cocoa ica cifyalilwa cikwata ifipimo fya mafuta ya cocoa, ayakwata ubukata ubukalamba(6)} aya ku mubili kabili te kubeba ifya ku mubili.

Iciputulwa ca cocoa, amafuta ya cifyalilwa ayasangwa mu fipe fya cocoa, tayalenga umulopa ukupita bwino. Ici cilalenga ukuti chokoleti yali no kusansama no kusunguluka kabili ukusunguluka(1}} } mu- Amasambililo yalanga ukuti nangu ca kuti amafuta ya iko ayakulisha, amafuta ya cocoa tayalenga umulopa nga amafuta yambi ayasuma nga nshi. Ici ni pa mulandu wa acidi wa asidi uwa pa muulu, umo uwa mafuta yakalamba aya mu mafuta ya cocoa, ayo kuti yacefyako amafuta ya mulopa.

Ukulya sana umuunga wa cocoa kuti kwacefyako ubusanso bwa mfwa .
Isambililo lyapulintwe pa bafwailisha ba Dutch 27 na ba Dutch lilanga ukuti abaume abakote abalya ifya kulya ifingi ifya cocoa balikwata ubusanso ubunono ubwa mfwa ukufuma ku bulwele ukulingana na abo abashalya ifya kulya ifyakwata amakoko.

Isambililo 15{5}} lyali lyabikilemo abaume 470 aba myaka 65 ukufika kuli 84 aba mweo mu Zutufen, Amabala ya ku Netherlands. Pa kati kabo, umo pali batatu uwa bantu tabalya umuunga wa cocoa nangu panono, kabili umbi pali batatu aba bantu balya pa kati ka ma gram 4.2 aya mupu wa cocoa cila bushiku. Ukufuma mu 1985 ukufika mu 2000, bonse pamo 314 balifwile. Ukulingana na balya abashalilepo umukaka wa cocoa, abo abatemenwe ukulya ifya kulya ifyakwata umuunga wa cocoa bali fye citika wa mfwa ku malwele yalekanalekana nga abo abashalyapo umukaka wa coco.
Kalemba wa lyashi, abaBrinji ba Brinin, ni ukufuma ku Sukulu lya Bumi bwa Bantu bonse na Cifulo ca mu Biltheth, Amabala ya ku Netherlands. Buijers asumina ukuti ukufwailisha ukucilapo kulafwaikwa ku kupwisha pa lwa bumi bwa mupu wa cocoa mu cipendo cikalamba. Iciputulwa ca Goolleberg, dokota wa mutima pa Cipatala ca Lenxx Umusumba mu Musumba wa New York, atile ifya kupwisha ifya kusambilila tafyabomba ku bantu bonse pantu fyabikilemo fye abaume ukucila pali 65. Isambililo lyapulintwa mu Mibele ya Bu dokota bwa Mukati.
Ilingi line umuunga wa cocoa asangwa mu fya kulya ifya pa muulu ifyakwata amafuta na shuga. Ilyashi lya kwa Boowalt lilanga ukuti ifya kucingililako ku malwele ya ku mubili ne fibashi mu mupunga wa concka kuti fyawamya imibombele ya maselo yalekanalekana aya mulopa no kucefyako ubusanso bwa malwele ya mutima, kansa, no bulwele bwa ku mafumo ubuletwa na mafuta ya mu mala na fimbi. Amafuta ni ciputulwa ca fimenwa ifiishibikwa ukuti kuti fyaafwa ubumi bwa muntu kabili fisangwa mu fya kulya ifingi, tii wa katapa-katapa, na waini uwafiita.

Umukate wa cocoa ulacingilila ku kukota kwa mishipa .
Iciputulwa ca cocoa ca mpanga ukufuma ku fimenwa fya cocosa ifyaputulwa. Ukushintilila pa cipimo ca kucefyako, cibikwa mu fiputulwa nga pa muulu{11}} ica kufwala, icalinga(2}} nelyo icacepako{3} ica kufwala. Ilingi line lilabomfiwa mu kupanga kofi, chokoleti, ifya kunwa, ne fya kulya. Iciputulwa ca cocoa cikwata ifya kulya ifya mu mala, ukusanshako ififuba ne fipe, ifingacingilila ku malwele ya mutima no kucefyako ubusanso bwa malwele ya mutima. Na kabili, umuunga wa Cocoa ulikwata ifya kulya ifya misango yalekanalekana, pamo nga ifya kulya, ifya kulya, icuma, ne fya kulya fya mu mpanga. E ico, mu kupalako, nga ca kuti ifya kulya fya kokonaike mu fya kulya ifyapangwa, e lyo no bumi bwabo ubwa ku mubili. Ilyo mulesala chokoleti, shininkisheni ukusala chokoleti iyafiita iyakwata ifya mu mala.